Doorgaan naar hoofdcontent

AI Act - een introductie

Kans of bedreiging?

De Europese AI Act is een feit. De wet moet ervoor zorgen dat er duidelijkere regels komen rond de grootste technologische ontwikkeling van dit moment: kunstmatige intelligentie (AI). Een mooi onderwerp om de komende jaren - via mijn blogs - goed te volgen. Maart jl. heeft het Europees Parlement ingestemd, de Europese Raad heeft in mei zijn goedkeuring gegeven en de wet is op 2 augustus 2024 ingegaan. De verordening gaat gefaseerd in en zal op 2 augustus 2027 geheel van kracht zijn. Een aantal AI-systemen is vanaf 2 februari 2025 al verboden. Weer andere AI-systemen moeten vanaf 2 augustus 2026 aan extra vereisten voldoen. 

Allereerst

De AI-verordening is de eerste uitgebreide AI-wet ter wereld. Het bevat regels voor het gebruik van artificiële intelligentie in de EU. Gericht op bescherming van consumenten. Eerst zijn bedrijven en overheden aan zet om te kijken of zij aanpassingen moeten doen bij de inzet van AI. Voor consumenten moet het duidelijk worden en zijn dat ze te maken hebben met een chatbot of met door AI gegenereerd materiaal. Verder moet er meer transparantie komen over hoe AI tot keuzes komt en er komt een klachtenprocedure.

Soft power van de EU

De macht van de EU zit niet in defensie en snel en daadkrachtig kunnen optreden. Ook op economisch vlak heeft de EU minder macht dan de VS en China. Maar superkrachtig is de 'soft power' van de EU: regels en wetten worden overgenomen; ook door grote niet-EU-bedrijven en niet-lidstaten. Omdat ze willen profiteren van het rijkste continent ter wereld (met 400 miljoen consumenten) en/of willen deelnemen aan de interne markt. En om dat te kunnen, houden ze zich aan onze regels; ook als dat niet echt noodzakelijk is, maar vanwege wereldwijde uniformiteit efficiënter is.

Doel van de AI Act

Doel is dat AI-systemen, die in de EU worden gebruikt veilig, transparant, traceerbaar, niet-discriminerend en milieuvriendelijk zijn. AI-systemen mogen nooit volledig geautomatiseerd zijn, maar moeten altijd onder menselijk toezicht staan om schadelijke gevolgen te kunnen voorkomen.

AI-verordening: verschillende regels horend bij 3 soorten risico's

  • Onaanvaardbaar risico. Dit zijn AI-systemen die als een gevaar voor de mens worden beschouwd. Deze zullen - met uitzonderingen - worden verboden. Het gaat hier onder meer om:
    • Cognitieve gedragsmanipulatie of misleiding van personen of specifieke kwetsbare groepen: bijvoorbeeld speelgoed dat reageert op een stem en dat bij kinderen gevaarlijk gedrag uitlokt;
    • Sociale scoring: het classificeren van mensen op basis van hun gedrag, sociaal-economische status of persoonlijke kenmerken;
    • Predictive policing om strafbare feiten bij mensen te beoordelen of te voorspellen;
    • Creëren of (via scraping) uitbreiden van databanken voor gezichtsherkenning;
    • Emotieherkenning in de werkomgeving en het onderwijs; 
    • Biometrische categorisering, waarbij mensen op basis van biometrische gegevens in bepaalde gevoelige categorieën worden ingedeeld.
    • Biometrische identificatie op afstand voor rechtshandhaving. Hier zijn wel enkele uitzonderingen van toepassing; 
  • Hoog risico. AI-systemen krijgen een beoordeling voor zij in de handel worden gebracht en worden tijdens de volledige levensduur gevolgd. Burgers krijgen het recht om klachten in te dienen bij aangewezen nationale autoriteiten. Er zijn twee categorieën:
    • AI-toepassingen in producten die onder de EU-wetgeving op het gebied van productveiligheid vallen. Voorbeelden hiervan zijn speelgoed, luchtvaartuigen, auto’s, medische hulpmiddelen en liften.
    • AI-systemen die in een EU-databank moeten worden geregistreerd. Geldt voor deze gebieden: 
      • beheer en exploitatie van kritieke infrastructuur, 
      • onderwijs en beroepsopleiding, 
      • werkgelegenheid, personeelsbeheer en toegang tot zelfstandige arbeid, 
      • toegang tot en gebruik van essentiële particuliere diensten en openbare diensten en uitkeringen, 
      • rechtshandhaving, 
      • migratie, asiel en beheer van grenscontroles, 
      • ondersteuning van rechterlijke instanties bij het uitleggen van feiten en toepassing van het recht.
  • Generatieve AI wordt niet als hoog risico geclassificeerd, maar moet wel voldoen aan transparantievereisten en het auteursrecht van de EU:
    • De toepassingen moeten de vermelding bevatten dat de inhoud is gegenereerd door AI;
    • Het model moet zodanig worden ontworpen dat er geen illegale inhoud kan worden gegenereerd;
    • Er moet een overzicht worden gegeven van auteursrechtelijk beschermde gegevens die voor het trainen van het systeem zijn gebruikt.

VS vs. EU

Met de verkiezingswinst van Trump wordt wel gezegd (Martijn Hamann als gast van Iwan Verrips en Ben van der Burg in BNR digitaal) dat er straks geen beperkingen meer zijn op AI-gebied in de VS. Alles is mogelijk. AI wordt - daar - alleen als kans gezien. Nu al hebben bijvoorbeeld Apple en Meta besloten om toepassingen die gebruikmaken van AI of hun AI-model voorlopig niet beschikbaar te stellen of uit te brengen in Europa. Met als reden "de onvoorspelbare aard van de Europese wetgeving" (lees: de ongewenste beperking - vanwege consumentenbescherming - van de Europese wetgeving). Is de EU niet te angstig voor deze nieuwe ontwikkeling?

Kans of bedreiging?

Kortom: de VS ziet AI als kans en de EU ziet AI als bedreiging. Alleen de tijd zal uitwijzen of dat echt zo is. Ik ga het voor je volgen; blijf jij mijn blogs volgen?


Reacties

Populaire posts van deze blog

Steun het CDA Gooise Meren en het CDA Vaals

Van Bussum naar Holset. Ooievaar - symbool voor verandering Jarenlang ben ik voorzitter geweest van het CDA Gooise Meren. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 heb ik me ingezet voor het schrijven van het verkiezingsprogramma. Op de Algemene LedenVergadering in december hebben de leden dit programma en de lijst met kandidaten vastgesteld. Daarmee zat mijn werk erop en is de lijst en het campagneteam aan de slag om over 2 weken een daverende uitslag te behalen. Daarna heb ik me gemeld bij het CDA Vaals en ben daar met open armen ontvangen. Ze wilden me graag op de lijst als lijstduwer; nummer 13. Volgende week mijn column over CDA Vaals en vandaag schrijf ik mijn column over het CDA Gooise Meren . Dé partij die inzet op opbouwend, sociaal en lokaal bestuur. De nadruk ligt op een betrokken samenleving, een betrouwbare overheid en een leefbare omgeving met voldoende voorzieningen en groen. Jongeren: woningnood en betaalbaar wonen CDA Gooise Meren ziet ...

Mijn vader viert zijn 85 jaar

Fotoshoot bij Leonard Walpot Afgelopen week vierde mijn vader zijn 85e verjaardag. Op zondag 5 mei. Een paar dagen eerder was zijn verjaardag. Dat had te maken dat het op een zondag makkelijker is om de hele familie, mijn broer en zus met hun gezinnen en ons gezin, bij elkaar te hebben. We hopen nog vele vele jaren zijn verjaardag te vieren. Mijn vader Waarom een blog over dit onderwerp? Het simpele antwoord is omdat het mijn vader is. En aan de hand van zijn 85 jaar wil ik de drie speerpunten voor mijn campagne om Europarlementariër te worden, toelichten: een meer #veilig, #werkbaar en #zelfvoorzienend #Europa! Campagne Campagne gaat nu naar de volgende fase. Overleg in Breda gehad met landelijke campagneteam en CDA-kandidaten. Naar de fotograaf voor de campagnefoto; welke foto moet het worden ? Druk overleg met het lokale campagneteam. Tussendoor de hond uitlaten voor #23000stemmen23000stappen. En ook de markt op; dit keer was het de jaarmarkt in ‘s Graveland. Met alleen maar ent...

Samen voor elkaar in Vaals, Vijlen, Lemiers en ... Holset

Blij ben ik om verkiesbaar te zijn voor het CDA Vaals. Een mooie afdeling waar ik met alle warmte ben ontvangen. Precies zoals Zuid-Limburg is.  Er zijn van die gemeenten waar de schaal klein is, maar de betrokkenheid groot. Vaals is er zo één. Een plek waar heuvels en historie elkaar ontmoeten, waar dorpen nog dorpen zijn en waar mensen elkaar niet alleen groeten, maar ook kennen. In zo’n omgeving voelt politiek anders aan: minder afstandelijk, minder abstract. Dichter bij het dagelijks leven. Dichter bij elkaar. 'Samen voor Elkaar' klinkt dan niet als een slogan, maar als een manier van leven. Politiek vanuit het midden, midden in de samenleving. De kern van het CDA Vaals Wie de thema’s van het CDA Vaals naast elkaar legt, ziet:   Gemeenschap als basis. Zorg en kansen voor iedereen.   Natuur en landschap als leidraad.   Economie en duurzaamheid in balans.   Erfgoed en veiligheid als fundament van identiteit.   In Vaals is politiek...